{"id":126,"date":"2019-03-20T19:29:56","date_gmt":"2019-03-20T18:29:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/?page_id=126"},"modified":"2023-03-15T22:55:01","modified_gmt":"2023-03-15T21:55:01","slug":"rozdzial-7","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/sprawa-zmartwychwstania\/rozdzial-7\/","title":{"rendered":"Sprawa zmartwychwstania &#8211; rozdzia\u0142 7"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"126\" class=\"elementor elementor-126\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t\t\t<header class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-19da6364 elementor-section-content-middle elementor-section-height-min-height elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-items-middle\" data-id=\"19da6364\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5aac4753\" data-id=\"5aac4753\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-501a9ef5 elementor-section-full_width elementor-section-content-middle elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"501a9ef5\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-274b0407\" data-id=\"274b0407\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5f372786 elementor-nav-menu__align-justify elementor-nav-menu--dropdown-mobile elementor-nav-menu--stretch elementor-nav-menu__text-align-center elementor-nav-menu--toggle elementor-nav-menu--burger elementor-widget elementor-widget-global elementor-global-3611 elementor-widget-nav-menu\" data-id=\"5f372786\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;submenu_icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas e-plus-icon&quot;,&quot;library&quot;:&quot;&quot;},&quot;full_width&quot;:&quot;stretch&quot;,&quot;sticky&quot;:&quot;top&quot;,&quot;_animation_mobile&quot;:&quot;none&quot;,&quot;sticky_parent&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;layout&quot;:&quot;horizontal&quot;,&quot;toggle&quot;:&quot;burger&quot;,&quot;sticky_on&quot;:[&quot;desktop&quot;,&quot;tablet&quot;,&quot;mobile&quot;],&quot;sticky_offset&quot;:0,&quot;sticky_effects_offset&quot;:0,&quot;sticky_anchor_link_offset&quot;:0}\" data-widget_type=\"nav-menu.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<nav aria-label=\"Menu\" class=\"elementor-nav-menu--main elementor-nav-menu__container elementor-nav-menu--layout-horizontal e--pointer-overline e--animation-grow\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-1-5f372786\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-home menu-item-7829\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/\" class=\"elementor-item menu-link\">strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-1987\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Relacja z Bogiem<\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2038\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1260\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/spadajace-talerze\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">Film Spadaj\u0105ce Talerze<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4158\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/onas\/\" class=\"elementor-item menu-link\">o nas<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1977\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/etrenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\">E-trenerzy<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-186\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\">KONTAKT<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-29\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-item menu-link\">MATERIA\u0141Y DODATKOWE<\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2041\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">materia\u0142y dodatkowe<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1140\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/quizy\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">Quizy<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1094\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/tapety\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">TAPETY NA TELEFON<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1095\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/pulpit\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">TAPETY NA PULPIT<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-toggle\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Menu Toggle\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--open eicon-menu-bar\"><\/i><i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--close eicon-close\"><\/i>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<nav class=\"elementor-nav-menu--dropdown elementor-nav-menu__container\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-2-5f372786\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-home menu-item-7829\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-1987\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Relacja z Bogiem<\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2038\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1260\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/spadajace-talerze\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Film Spadaj\u0105ce Talerze<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4158\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/onas\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">o nas<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1977\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/etrenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">E-trenerzy<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-186\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">KONTAKT<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-29\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">MATERIA\u0141Y DODATKOWE<\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2041\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">materia\u0142y dodatkowe<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1140\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/quizy\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Quizy<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1094\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/tapety\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">TAPETY NA TELEFON<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1095\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/pulpit\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">TAPETY NA PULPIT<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-7cf73b9e\" data-id=\"7cf73b9e\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-16efa28c elementor-hidden-phone elementor-widget__width-auto elementor-absolute elementor-widget elementor-widget-global elementor-global-3614 elementor-widget-image\" data-id=\"16efa28c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_position&quot;:&quot;absolute&quot;,&quot;_animation&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/zdopiskiem.png?w=300\" title=\"zdopiskiem\" alt=\"zdopiskiem\" loading=\"lazy\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26d71e72 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"26d71e72\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.agape.pl\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1100\" height=\"293\" src=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/29.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3603\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/29.jpg 1688w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/29.jpg?resize=300,80 300w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/29.jpg?resize=768,205 768w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/29.jpg?resize=1024,273 1024w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/29.jpg?resize=1536,409 1536w\" sizes=\"(max-width: 1100px) 100vw, 1100px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/header>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6784c745 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"6784c745\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-bbdb8f8\" data-id=\"bbdb8f8\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-760fbe51 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"760fbe51\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/sprawa-zmartwychwstania\/rozdzial-6\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">POPRZEDNI ROZDZIA\u0141<\/a><\/p><p><strong>Dow\u00f3d poszlakowy<\/strong><\/p><p>Wymy\u015blenie przez kilku prostych ludzi &#8211; w jednym pokoleniu &#8211; tak chwytaj\u0105cej za serce i pot\u0119\u017cnej postaci, tak wznios\u0142ej i etycznej i tak pobudzaj\u0105cej wizj\u0119 ludzkiego braterstwa, by\u0142oby cudem o wiele bardziej niewiarygodnym ni\u017c jakikolwiek z tych, kt\u00f3re s\u0105 opisane w Ewangeliach.<\/p><p>Will Durant, historyk<\/p><p>Istniej\u0105 jeszcze dalsze dowody cielesnego zmartwychwstania Chrystusa. S\u0105 to dowody poszlakowe. Dow\u00f3d bezpo\u015bredni koncentruje si\u0119 na samym badanym fakcie &#8211; takim jak problem zmartwychwstania Chrystusa. The Random House Dictionary of the English Language nast\u0119puj\u0105co wyja\u015bnia znaczenie dowodu poszlakowego: &#8220;Jest to dow\u00f3d oparty na faktach, z kt\u00f3rych nale\u017cy wnioskowa\u0107 o innych faktach&#8221;.<\/p><p>Dow\u00f3d bezpo\u015bredni a dow\u00f3d poszlakowy<\/p><p>Dla przyk\u0142adu, \u015bwiadectwo \u015bwiadka, kt\u00f3ry widzia\u0142 oskar\u017conego wyci\u0105gaj\u0105cego rewolwer i strzelaj\u0105cego do kasjera, jest dowodem bezpo\u015brednim. Lecz dow\u00f3d, wywnioskowany z nast\u0119puj\u0105cych element\u00f3w: (1) widziano tego cz\u0142owieka wchodz\u0105cego do sklepu bezpo\u015brednio przed odg\u0142osami strza\u0142\u00f3w; (2) rachunek wykazuj\u0105cy, \u017ce kupi\u0142 on rewolwer, z kt\u00f3rego strzelano; (3) odciski palc\u00f3w na rewolwerze i na kasie oraz (4) raport balistyczny wykazuj\u0105cy, \u017ce kula zosta\u0142a wystrzelona z tego rewolweru, jest dowodem poszlakowym.<\/p><p>Znaczenie dowodu poszlakowego<\/p><p>Cho\u0107 \u017caden pojedynczy dow\u00f3d poszlakowy nie mo\u017ce udowodni\u0107 g\u0142\u00f3wnego faktu, nie czyni go to mniej warto\u015bciowym. Jak stwierdza McCormick, &#8220;ceg\u0142a nie jest \u015bcian\u0105&#8221;, lecz ma\u0142e dowody \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 ze sob\u0105, tworz\u0105c powa\u017cny dow\u00f3d.<\/p><p>Dow\u00f3d poszlakowy jest r\u00f3wnie warto\u015bciowy w s\u0105dzie jak dow\u00f3d bezpo\u015bredni. Cz\u0119sto nawet silny dow\u00f3d poszlakowy jest bardziej godny zaufania ni\u017c dow\u00f3d bezpo\u015bredni, poniewa\u017c nie mo\u017cna go \u0142atwo sfingowa\u0107.<\/p><p>Istnieje sze\u015b\u0107 fakt\u00f3w niewyt\u0142umaczalnych bez faktu zmartwychwstania, stanowi\u0105cych podstaw\u0119 dla sze\u015bciu dowod\u00f3w poszlakowych.<\/p><p>DOW\u00d3D POSZLAKOWY NR 1: Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/p><p>Faktem numer jeden jest powstanie i istnienie Ko\u015bcio\u0142a. Pierwotny sukces Ko\u015bcio\u0142a chrze\u015bcija\u0144skiego jest zjawiskiem historycznym, kt\u00f3re domaga si\u0119 wyja\u015bnienia. Jego pocz\u0105tki prowadz\u0105 bezpo\u015brednio do miasta Jerozolima w Palestynie oko\u0142o A. D. 30. Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozkwitn\u0105\u0142 w tym samym mie\u015bcie, w kt\u00f3rym ukrzy\u017cowano i pogrzebano Jezusa.<\/p><p>Czy jeste\u015b w stanie uwierzy\u0107, \u017ce pierwotny Ko\u015bci\u00f3\u0142 m\u00f3g\u0142by przetrwa\u0107 chocia\u017c jeden tydzie\u0144 we wrogim sobie otoczeniu, gdyby Chrystus nie powsta\u0142 z martwych? Zmartwychwstanie by\u0142o g\u0142oszone w odleg\u0142o\u015bci kilku minut drogi od grobu J\u00f3zefa. W rezultacie pierwszego kazania &#8211; natychmiast po powo\u0142aniu si\u0119 na zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa &#8211; uwierzy\u0142o trzy tysi\u0105ce ludzi. Wkr\u00f3tce potem uwierzy\u0142o nast\u0119pne pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy.<\/p><p>Czy tylu ludzi mog\u0142oby si\u0119 nawr\u00f3ci\u0107, gdyby Jezus nie zmartwychwsta\u0142?<\/p><p>Dr J. N. D. Anderson wyprowadza z tego dowodu wniosek, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 zawdzi\u0119cza powstanie zmartwychwstaniu swego za\u0142o\u017cyciela. Ten s\u0142awny prawnik pyta: &#8220;Czy rzeczywi\u015bcie istnieje jaka\u015b inna teoria zgadzaj\u0105ca si\u0119 z faktami?&#8221;.<\/p><p>Dr Daniel Fuller zauwa\u017ca, \u017ce &#8220;pr\u00f3ba wyja\u015bnienia tego (Ko\u015bcio\u0142a) bez odwo\u0142ania si\u0119 do zmartwychwstania jest tak beznadziejna, jak pr\u00f3ba wyja\u015bniania historii Rzymu bez odwo\u0142ania si\u0119 do Juliusza Cezara&#8221;.<\/p><p>DOW\u00d3D POSZLAKOWY NR 2: Niedziela<\/p><p>Faktem numer dwa jest socjologiczne zjawisko chrze\u015bcija\u0144skiej niedzieli. Decyzja zmiany &#8220;dnia \u015bwi\u0119tego&#8221; z szabatu (sobota) na niedziel\u0119 jest prawdopodobnie jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych decyzji podj\u0119tych kiedykolwiek przez grup\u0119 ludzi. Rozumie si\u0119 to szczeg\u00f3lnie wtedy, gdy si\u0119 rozwa\u017cy konsekwencje, kt\u00f3re czeka\u0142yby tych ludzi, gdyby nie mieli racji.<\/p><p>Pierwsi chrze\u015bcijanie byli pobo\u017cnymi \u017bydami, fanatycznie przywi\u0105zanymi do \u015bwi\u0119towania szabatu. Wierzyli, \u017ce \u0142ami\u0105c szabat pobudzaj\u0105 Boga do gniewu. Wydarzy\u0142o si\u0119 jednak co\u015b takiego, co sprawi\u0142o, \u017ce ci wierni \u017bydzi porzucili swoje tradycje i ca\u0142e lata religijnego wychowania.<\/p><p>Przenie\u015bli sw\u00f3j &#8220;dzie\u0144 \u015bwi\u0119ty&#8221; na niedziel\u0119 dla uczczenia dnia zmartwychwstania Chrystusa. Nie znam \u017cadnego innego wydarzenia historycznego, kt\u00f3re \u015bwi\u0119tuje si\u0119 pi\u0119\u0107dziesi\u0105t dwa razy w roku.<\/p><p>Najbardziej racjonalnym wyja\u015bnieniem tego faktu jest ukazanie si\u0119 Jezusa Chrystusa swoim wyznawcom po zmartwychwstaniu.<\/p><p>DOW\u00d3D POSZLAKOWY NR 3: Chrzest<\/p><p>Trzecim faktem jest celebracja chrztu. Chrzest wierz\u0105cych dokonywa\u0142 si\u0119 ju\u017c w pierwotnym Ko\u015bciele. Jest on publicznym \u015bwiadectwem przyj\u0119cia wiary w Jezusa Chrystusa i symbolizuje zanurzenie w \u015bmier\u0107 z Chrystusem na krzy\u017cu (zanurzenie w wodzie) i wskrzeszenie wraz z Nim do nowego \u017cycia.<\/p><p>Sakrament chrztu znajduje sw\u00f3j sens w historycznym fakcie zmartwychwstania Jezusa Chrystusa.<\/p><p>DOW\u00d3D POSZLAKOWY NR 4: Wieczerza Pa\u0144ska<\/p><p>Wieczerza Pa\u0144ska jest sakramentem, w kt\u00f3rym wierni \u0142ami\u0105 chleb i pij\u0105 wino, jak sakramentalny znak cia\u0142a i krwi Chrystusa z\u0142o\u017conych w ofierze za grzechy ludzko\u015bci. Wierz\u0105cy, uczestnicz\u0105c w Wieczerzy Pa\u0144skiej, uczestnicz\u0105 w komunii (wsp\u00f3lnocie) z Chrystusem i \u015bwiadcz\u0105 z wielk\u0105 rado\u015bci\u0105, \u017ce On osobi\u015bcie umar\u0142 za ka\u017cdego cz\u0142owieka, oraz sk\u0142adaj\u0105 Mu dzi\u0119kczynienie.<\/p><p>Jak chrze\u015bcijanie mogliby si\u0119 radowa\u0107, wspominaj\u0105c przera\u017caj\u0105c\u0105 \u015bmier\u0107 za\u0142o\u017cyciela swojej religii, gdyby nie by\u0142o nast\u0119puj\u0105cego po niej odkupie\u0144czego faktu zmartwychwstania?<\/p><p>Jedno z pierwszych do\u015bwiadcze\u0144 mojego uczestnictwa w tym sakramencie mia\u0142o miejsce w trakcie pewnej konferencji w Iowa. Podczas nabo\u017ce\u0144stwa wszyscy \u015bpiewali, oddaj\u0105c chwa\u0142\u0119 Bogu. Moje my\u015bli skierowa\u0142y si\u0119 do powy\u017cszego pytania: &#8220;Sk\u0105d tyle rado\u015bci z powodu cierpie\u0144 Chrystusa na krzy\u017cu?&#8221;<\/p><p>Najbardziej racjonalne wyja\u015bnienie to fakt, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 od wiek\u00f3w by\u0142 i jest przekonany, \u017ce Jezus Chrystus nie tylko umar\u0142 na krzy\u017cu za grzechy ludzko\u015bci i zosta\u0142 pogrzebany, lecz \u017ce trzeciego dnia powr\u00f3ci\u0142 do \u017cycia &#8211; i \u017cyje dzisiaj.<\/p><p>DOW\u00d3D POSZLAKOWY NR 5: Przemienione \u017cycie<\/p><p>Dowodem poszlakowym zmartwychwstania Jezusa jest tak\u017ce psychologiczne zjawisko przemienionego \u017cycia ludzi.<\/p><p>Nie mieli \u017cadnych ziemskich korzy\u015bci<\/p><p>Przemienione \u017cycie pierwszych chrze\u015bcijan jest jednym z najbardziej przekonuj\u0105cych \u015bwiadectw faktu zmartwychwstania. Musimy zapyta\u0107: Co sk\u0142ania\u0142o ich do g\u0142oszenia wsz\u0119dzie wiadomo\u015bci o zmartwychwsta\u0142ym Chrystusie?<\/p><p>Gdyby istnia\u0142y jakie\u015b widoczne korzy\u015bci b\u0119d\u0105ce rezultatem ich wysi\u0142k\u00f3w &#8211; takie jak pozycja, bogactwo, wy\u017cszy status spo\u0142eczny &#8211; mogliby\u015bmy logicznie wyt\u0142umaczy\u0107 ich dzia\u0142anie. W nagrod\u0119 jednak za swoje szczere i ca\u0142kowite oddanie zmartwychwsta\u0142emu Chrystusowi ci pierwsi chrze\u015bcijanie byli bici, kamienowani, rzucani lwom na po\u017carcie, torturowani, krzy\u017cowani i poddawani wszelkim mo\u017cliwym do wymy\u015blenia represjom maj\u0105cym powstrzyma\u0107 ich od g\u0142oszenia nauki Jezusa. Sami byli wszak\u017ce jednymi z najbardziej pokojowo nastawionych ludzi i nikomu nie narzucali si\u0142\u0105 swych przekona\u0144. Raczej oddawali swoje w\u0142asne \u017cycie na dow\u00f3d ca\u0142kowitej pewno\u015bci co do prawdy przekazywanego or\u0119dzia.<\/p><p>Najtrudniejsi do przekonania&#8230;<\/p><p>&#8230;byli cz\u0142onkowie Jego w\u0142asnej rodziny. Nie wierzyli w Niego Jego bracia [kuzyni &#8211; patrz przyp. red. na s. 95]. Byli zak\u0142opotani, gdy s\u0142yszeli, jak ich brat m\u00f3wi\u0142 ludziom: &#8220;Ja jestem drog\u0105 i prawd\u0105, i \u017cyciem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie&#8221; i &#8220;Ja jestem krzewem winnym, wy &#8211; latoro\u015blami&#8221; oraz &#8220;Ja jestem dobrym pasterzem&#8221;.<\/p><p>Co by\u015b zrobi\u0142, gdyby tw\u00f3j brat tak post\u0119powa\u0142?<\/p><p>Jakub, Jego brat (kuzyn?), by\u0142 zwi\u0105zany z faryzeuszami. Wraz z innymi cz\u0142onkami rodziny drwi\u0142 z Jezusa.<\/p><p>Gdzie jednak &#8211; po poni\u017caj\u0105cej i znies\u0142awiaj\u0105cej ca\u0142\u0105 rodzin\u0119 \u015bmierci Chrystusa na krzy\u017cu i po Jego pogrzebie &#8211; znajdujemy tych, kt\u00f3rych najtrudniej by\u0142o przekona\u0107 &#8211; cz\u0142onk\u00f3w Jego w\u0142asnej rodziny? Znajdujemy ich w Wieczerniku, oczekuj\u0105cych z uczniami na zes\u0142anie Ducha \u015awi\u0119tego. Co takiego wydarzy\u0142o si\u0119 w przeci\u0105gu kilku dni &#8211; drwili z Niego, gdy \u017cy\u0142 &#8211; \u017ce ich \u017cycie przemieni\u0142o si\u0119 tak radykalnie?<\/p><p>\u015aw. Jakub zosta\u0142 jednym z przyw\u00f3dc\u00f3w pierwotnego Ko\u015bcio\u0142a i napisa\u0142 list zaczynaj\u0105cy si\u0119 od s\u0142\u00f3w: &#8220;Jakub, s\u0142uga Boga i Pana Jezusa Chrystusa&#8221;, kt\u00f3ry wszed\u0142 do kanonu Nowego Testamentu. W ko\u0144cu zgin\u0105\u0142 dla sprawy Chrystusa m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmierci\u0105 przez ukamienowanie.<\/p><p>Co si\u0119 wydarzy\u0142o?<\/p><p>Najlepsze wyja\u015bnienie, jakie znam, da\u0142 \u015bw. Pawe\u0142: &#8220;Potem ukaza\u0142 si\u0119 Jakubowi&#8221;.<\/p><p>Tch\u00f3rzliwi uczniowie<\/p><p>A przestraszeni uczniowie Jezusa? Gdy w\u0142adze aresztowa\u0142y Jezusa w ogrodzie Getsemani, &#8220;(&#8230;) wszyscy uczniowie opu\u015bcili Go i uciekli&#8221;. Podczas procesu Jezusa Piotr zapar\u0142 si\u0119 Go trzy razy. Po ukrzy\u017cowaniu Chrystusa uczniowie ukryli si\u0119 w Wieczerniku i zatarasowali drzwi. Lecz w kilka dni p\u00f3\u017aniej wydarzy\u0142o si\u0119 co\u015b, co ca\u0142kowicie przemieni\u0142o grup\u0119 tch\u00f3rzliwych uczni\u00f3w w \u015bmia\u0142\u0105 grup\u0119 entuzjast\u00f3w, kt\u00f3rzy bez wahania potrafili stawi\u0107 czo\u0142o m\u0119cze\u0144stwu. Piotr, kt\u00f3ry przedtem zapar\u0142 si\u0119 Jezusa, by\u0142 wi\u0119ziony za swoj\u0105 wytrwa\u0142o\u015b\u0107 w g\u0142oszeniu, \u017ce Jezus zmartwychwsta\u0142 i jest Mesjaszem, i p\u00f3\u017aniej sam zosta\u0142 ukrzy\u017cowany g\u0142ow\u0105 w d\u00f3\u0142.<\/p><p>Co si\u0119 wydarzy\u0142o? Najlogiczniejszym wyja\u015bnieniem jest, \u017ce &#8220;ukaza\u0142 si\u0119 Kefasowi (Piotrowi) (&#8230;) potem wszystkim aposto\u0142om&#8221;.<\/p><p>\u017bydowski fanatyk nawr\u00f3cony<\/p><p>A Szawe\u0142, ten religijny prze\u015bladowca chrze\u015bcijan? \u00d3w \u017cydowski fanatyk tak nienawidzi\u0142 wyznawc\u00f3w Chrystusa, \u017ce pragn\u0105\u0142 zniszczy\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142. Postara\u0142 si\u0119 nawet o specjalne pozwolenie, by uda\u0107 si\u0119 do innych miast i uwi\u0119zi\u0107 uczni\u00f3w Jezusa.<\/p><p>Lecz co\u015b si\u0119 sta\u0142o z tym prze\u015bladowc\u0105. Z wroga Jezusa zrobi\u0142 si\u0119 Jego g\u0142osicielem. Z mordercy zosta\u0142 przemieniony w chrze\u015bcija\u0144skiego misjonarza. Z zagorza\u0142ego przeciwnika chrze\u015bcijan zmieni\u0142 si\u0119 w jednego z najwi\u0119kszych krzewicieli wiary chrze\u015bcija\u0144skiej &#8211; \u015bwi\u0119tego Paw\u0142a.<\/p><p>Szawe\u0142 zacz\u0105\u0142 wprowadza\u0107 zamieszanie w\u015br\u00f3d w\u0142adz \u017cydowskich udowadniaj\u0105c, \u017ce Jezus jest Chrystusem, Synem Bo\u017cym. W ko\u0144cu zosta\u0142 zabity z powodu swego po\u015bwi\u0119cenia dla Chrystusa.<\/p><p>Co si\u0119 wydarzy\u0142o? Historycznym wyja\u015bnieniem jest stwierdzenie Paw\u0142a, \u017ce Jezus &#8220;ukaza\u0142 si\u0119 tak\u017ce i mnie&#8221;.<\/p><p>Nawr\u00f3cenie Szaw\u0142a by\u0142o tak dramatyczne, \u017ce bardzo niewiele wsp\u00f3\u0142czesnych wydarze\u0144 mog\u0142oby mu dor\u00f3wna\u0107. To, o czym Szawe\u0142 my\u015bla\u0142, \u017ce jest k\u0142amstwem &#8211; czystym wymys\u0142em &#8211; okaza\u0142o si\u0119 niezaprzeczalnym faktem.<\/p><p>Bardzo trudne by\u0142oby wyja\u015bnienie przemiany tych wszystkich ludzi, gdyby zmartwychwstanie nie by\u0142o prawdziwe. Profesor Robert Grant powiedzia\u0142: &#8220;Powstanie chrze\u015bcija\u0144stwa jest prawie nie do poj\u0119cia, je\u017celi takie wydarzenie nie mia\u0142oby miejsca&#8221;.<\/p><p>Zmartwychwstanie wyja\u015bnia wszystkie fakty<\/p><p>Profesor prawa z Harvardu Simon Greenleaf, kt\u00f3ry przez wiele lat prowadzi\u0142 wyk\u0142ady na temat tego, jak analizowa\u0107 \u015bwiadectwo i ustali\u0107, czy k\u0142amie ono, czy nie, podsumowuje, pisz\u0105c o Aposto\u0142ach: &#8220;By\u0142o zatem niemo\u017cliwo\u015bci\u0105, by mogli oni wytrwa\u0107 przy prawdach, kt\u00f3re g\u0142osili, gdyby Jezus rzeczywi\u015bcie nie powsta\u0142 z martwych i gdyby oni nie znali tego faktu z tak\u0105 sam\u0105 pewno\u015bci\u0105, z jak\u0105 znali ka\u017cdy inny fakt. Kroniki dzia\u0142a\u0144 wojennych nie dostarczaj\u0105 przyk\u0142adu dla tak heroicznej sta\u0142o\u015bci, cierpliwo\u015bci i niezachwianej odwagi. Mieli oni wszelkie mo\u017cliwe motywy, by dok\u0142adnie zrewidowa\u0107 podstawy swojej wiary oraz materia\u0142 dowodowy opieraj\u0105cy si\u0119 na faktach i prawdach, kt\u00f3re stanowczo podtrzymywali&#8221;.<\/p><p>Dr George Eldon Ladd, pisz\u0105c na temat historycznego znaczenia przemiany Aposto\u0142\u00f3w, stwierdza: &#8220;Historyk [nie wierz\u0105cy w zmartwychwstanie Chrystusa &#8211; przyp. red.] musi tak\u017ce przyzna\u0107, \u017ce historyczny krytycyzm nie znalaz\u0142 jeszcze wystarczaj\u0105cego historycznego wyja\u015bnienia tych fakt\u00f3w; \u017ce dla tego historyka przemiana uczni\u00f3w jest problemem nierozwi\u0105zalnym. Musi on tak\u017ce przyzna\u0107, i\u017c pogl\u0105d twierdz\u0105cy, \u017ce Jezus rzeczywi\u015bcie powsta\u0142 z martwych, wyja\u015bnia wszystkie fakty&#8221;.<\/p><p>Wierz\u0105cy w Jezusa Chrystusa dzisiaj mo\u017ce mie\u0107 ca\u0142kowit\u0105 pewno\u015b\u0107 &#8211; podobnie jak pierwsi chrze\u015bcijanie &#8211; \u017ce jego wiara oparta jest nie na mitach czy legendach, lecz na solidnym historycznym fakcie pustego grobu i zmartwychwstania Chrystusa.<\/p><p>On mo\u017ce przemieni\u0107 twoje \u017cycie<\/p><p>Co wi\u0119cej, wierz\u0105cy mo\u017ce dzisiaj do\u015bwiadcza\u0107 mocy zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa w swoim \u017cyciu. Po pierwsze, mo\u017ce mie\u0107 pewno\u015b\u0107, \u017ce jego grzechy zosta\u0142y odkupione. Po drugie, mo\u017ce by\u0107 pewien \u017cycia wiecznego i swego w\u0142asnego zmartwychwstania. I po trzecie, mo\u017ce by\u0107 wyzwolony od pustego i bezsensownego \u017cycia i przemieniony w nowe stworzenie w Jezusie.<\/p><p>Podsumowanie<\/p><p>Dow\u00f3d poszlakowy jest cz\u0119sto bardziej wiarygodny w s\u0105dzie ni\u017c dow\u00f3d bezpo\u015bredni, poniewa\u017c trudniej jest go sfabrykowa\u0107.<\/p><p>Pi\u0119\u0107 silnych dowod\u00f3w poszlakowych wskazuje niezaprzeczalnie na cielesne zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa:<\/p><p>1. Ko\u015bci\u00f3\u0142 chrze\u015bcija\u0144ski powsta\u0142 i istnia\u0142 w Jerozolimie w tym samym czasie, w kt\u00f3rym wstrz\u0105sn\u0119\u0142o ni\u0105 zmartwychwstanie.<\/p><p>2. Fakt, \u017ce pierwsi chrze\u015bcijanie &#8211; kt\u00f3rzy byli gorliwymi \u017bydami &#8211; zmienili &#8220;dzie\u0144 \u015bwi\u0119ty&#8221; z soboty (szabat) na niedziel\u0119, mo\u017ce by\u0107 wyja\u015bniony jedynie tym, \u017ce w niedziel\u0119 dokona\u0142o si\u0119 zmartwychwstanie.<\/p><p>3. Chrze\u015bcija\u0144ski chrzest w wodzie to z pewno\u015bci\u0105 symbol wzbudzania wierz\u0105cego z martwych wraz z Jezusem Chrystusem.<\/p><p>4. Chrze\u015bcija\u0144ski sakrament Wieczerzy Pa\u0144skiej nie m\u00f3g\u0142by by\u0107 radosn\u0105 pami\u0105tk\u0105 \u015bmierci i pogrzebu Jezusa Chrystusa, gdyby po nich nie nast\u0105pi\u0142o Jego zmartwychwstanie.<\/p><p>5. Zjawisko przemienionego \u017cycia pierwszych uczni\u00f3w nie mo\u017ce by\u0107 wyja\u015bnione bez zmartwychwstania Jezusa. Nawr\u00f3cenie i pos\u0142uga Aposto\u0142a Paw\u0142a jest jedn\u0105 z najg\u0142\u0119bszych przemian zapisanych w ca\u0142ym Nowym Testamencie.<\/p><p><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/sprawa-zmartwychwstania\/rozdzial-8\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">KOLEJNY ROZDZIA\u0141<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-def9a4d elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"def9a4d\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-648bd51a\" data-id=\"648bd51a\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5633fa3e elementor-nav-menu__align-center elementor-nav-menu__text-align-center elementor-nav-menu--dropdown-tablet elementor-nav-menu--toggle elementor-nav-menu--burger elementor-widget elementor-widget-nav-menu\" data-id=\"5633fa3e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;submenu_icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;&lt;i class=\\&quot;\\&quot; aria-hidden=\\&quot;true\\&quot;&gt;&lt;\\\/i&gt;&quot;,&quot;library&quot;:&quot;&quot;},&quot;layout&quot;:&quot;horizontal&quot;,&quot;toggle&quot;:&quot;burger&quot;}\" data-widget_type=\"nav-menu.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<nav aria-label=\"Menu\" class=\"elementor-nav-menu--main elementor-nav-menu__container elementor-nav-menu--layout-horizontal e--pointer-underline e--animation-none\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-1-5633fa3e\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1552\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-938\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/e-trenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Dla e-trener\u00f3w<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4306\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\">kontakt<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-1553\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kursyAGAPE\" class=\"elementor-item menu-link\">Jeste\u015bmy na FACEBOOKu<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-215\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/polityka-prywatnosci\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Polityka prywatno\u015bci<\/a><\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-toggle\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Menu Toggle\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--open eicon-menu-bar\"><\/i><i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--close eicon-close\"><\/i>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<nav class=\"elementor-nav-menu--dropdown elementor-nav-menu__container\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-2-5633fa3e\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1552\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-938\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/e-trenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Dla e-trener\u00f3w<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4306\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">kontakt<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-1553\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kursyAGAPE\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Jeste\u015bmy na FACEBOOKu<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-215\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/polityka-prywatnosci\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Polityka prywatno\u015bci<\/a><\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8eaa63b elementor-widget elementor-widget-global elementor-global-4598 elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8eaa63b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: center\">Copyright \u00a9 2024 <span class=\"s1\">Ruch Chrze\u015bcija\u0144ski Mt28 Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>POPRZEDNI ROZDZIA\u0141 Dow\u00f3d poszlakowy Wymy\u015blenie przez kilku prostych ludzi &#8211; w jednym pokoleniu &#8211; tak chwytaj\u0105cej za serce i pot\u0119\u017cnej postaci, tak wznios\u0142ej i etycznej i tak pobudzaj\u0105cej wizj\u0119 ludzkiego braterstwa, by\u0142oby cudem o wiele bardziej niewiarygodnym ni\u017c jakikolwiek z tych, kt\u00f3re s\u0105 opisane w Ewangeliach. Will Durant, historyk Istniej\u0105 jeszcze dalsze dowody cielesnego zmartwychwstania [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15074,"featured_media":0,"parent":106,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-126","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"meta_box":{"_cloudsearch_visibility":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15074"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=126"}],"version-history":[{"count":34,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8590,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/126\/revisions\/8590"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/106"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}