{"id":86,"date":"2019-03-20T17:37:56","date_gmt":"2019-03-20T16:37:56","guid":{"rendered":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/?page_id=86"},"modified":"2023-03-15T22:57:06","modified_gmt":"2023-03-15T21:57:06","slug":"rozdzial-3","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/wiecej-niz-ciesla\/rozdzial-3\/","title":{"rendered":"Wi\u0119cej ni\u017c cie\u015bla &#8211; rozdzia\u0142 3"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"86\" class=\"elementor elementor-86\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t\t\t<header class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-441829b8 elementor-section-content-middle elementor-section-height-min-height elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-items-middle\" data-id=\"441829b8\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-1dc5ae6f\" data-id=\"1dc5ae6f\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-69e433bb elementor-section-full_width elementor-section-content-middle elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"69e433bb\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-68f350f5\" data-id=\"68f350f5\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b2b3574 elementor-nav-menu__align-justify elementor-nav-menu--dropdown-mobile elementor-nav-menu--stretch elementor-nav-menu__text-align-center elementor-nav-menu--toggle elementor-nav-menu--burger elementor-widget elementor-widget-global elementor-global-3611 elementor-widget-nav-menu\" data-id=\"b2b3574\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;submenu_icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas e-plus-icon&quot;,&quot;library&quot;:&quot;&quot;},&quot;full_width&quot;:&quot;stretch&quot;,&quot;sticky&quot;:&quot;top&quot;,&quot;_animation_mobile&quot;:&quot;none&quot;,&quot;sticky_parent&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;layout&quot;:&quot;horizontal&quot;,&quot;toggle&quot;:&quot;burger&quot;,&quot;sticky_on&quot;:[&quot;desktop&quot;,&quot;tablet&quot;,&quot;mobile&quot;],&quot;sticky_offset&quot;:0,&quot;sticky_effects_offset&quot;:0,&quot;sticky_anchor_link_offset&quot;:0}\" data-widget_type=\"nav-menu.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<nav aria-label=\"Menu\" class=\"elementor-nav-menu--main elementor-nav-menu__container elementor-nav-menu--layout-horizontal e--pointer-overline e--animation-grow\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-1-b2b3574\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-home menu-item-7829\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/\" class=\"elementor-item menu-link\">strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-1987\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Relacja z Bogiem<span class=\"sub-arrow\"><i class=\"fas e-plus-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2038\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1260\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/spadajace-talerze\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">Film Spadaj\u0105ce Talerze<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4158\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/onas\/\" class=\"elementor-item menu-link\">o nas<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1977\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/etrenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\">E-trenerzy<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-186\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\">KONTAKT<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-29\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-item menu-link\">MATERIA\u0141Y DODATKOWE<span class=\"sub-arrow\"><i class=\"fas e-plus-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2041\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">materia\u0142y dodatkowe<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1140\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/quizy\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">Quizy<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1094\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/tapety\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">TAPETY NA TELEFON<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1095\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/pulpit\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">TAPETY NA PULPIT<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-toggle\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Menu Toggle\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--open eicon-menu-bar\"><\/i><i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--close eicon-close\"><\/i>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<nav class=\"elementor-nav-menu--dropdown elementor-nav-menu__container\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-2-b2b3574\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-home menu-item-7829\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-1987\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Relacja z Bogiem<span class=\"sub-arrow\"><i class=\"fas e-plus-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2038\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1260\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/spadajace-talerze\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Film Spadaj\u0105ce Talerze<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4158\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/onas\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">o nas<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1977\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/etrenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">E-trenerzy<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-186\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">KONTAKT<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-29\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">MATERIA\u0141Y DODATKOWE<span class=\"sub-arrow\"><i class=\"fas e-plus-icon\" aria-hidden=\"true\"><\/i><\/span><\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2041\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">materia\u0142y dodatkowe<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1140\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/quizy\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Quizy<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1094\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/tapety\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">TAPETY NA TELEFON<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1095\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/pulpit\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">TAPETY NA PULPIT<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-3c8a587c\" data-id=\"3c8a587c\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a393794 elementor-hidden-phone elementor-widget__width-auto elementor-absolute elementor-widget elementor-widget-global elementor-global-3614 elementor-widget-image\" data-id=\"5a393794\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_position&quot;:&quot;absolute&quot;,&quot;_animation&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/zdopiskiem.png?w=300\" title=\"zdopiskiem\" alt=\"zdopiskiem\" loading=\"lazy\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-120beba1 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"120beba1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.agape.pl\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1688\" height=\"450\" src=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3602\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg 1688w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg?resize=300,80 300w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg?resize=768,205 768w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg?resize=1024,273 1024w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg?resize=1536,409 1536w\" sizes=\"(max-width: 1688px) 100vw, 1688px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/header>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-63c6fb87 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"63c6fb87\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-520dea44\" data-id=\"520dea44\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-16c01362 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"16c01362\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/wiecej-niz-ciesla\/rozdzial-2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">POPRZEDNI ROZDZIA\u0141<\/a><\/p><p><strong>Co na to nauka?<\/strong><\/p><p>Wielu ludzi stara si\u0119 nie wi\u0105za\u0107 swojego \u017cycia z Chrystusem twierdz\u0105c, \u017ce je\u015bli czego\u015b nie mo\u017cna udowodni\u0107 naukowo, to znaczy, \u017ce jest to nieprawda lub co\u015b nie do przyj\u0119cia. Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek uwa\u017ca, \u017ce jest zbyt m\u0105dry, aby m\u00f3g\u0142 zaakceptowa\u0107 Chrystusa jako Zbawiciela lub uwierzy\u0107 w zmartwychwstanie &#8211; przecie\u017c bosko\u015bci Jezusa ani zmartwychwstania nie mo\u017cna udowodni\u0107 naukowo.<\/p><p>Cz\u0119sto studenci historii lub filozofii rzucaj\u0105 mi wyzwanie: &#8220;Czy mo\u017ce pan to udowodni\u0107 naukowo?&#8221;. Zwykle m\u00f3wi\u0119 wtedy: &#8220;No c\u00f3\u017c, nie jestem naukowcem&#8221;. W odpowiedzi s\u0142ysz\u0119 chichot i odzywa si\u0119 kilka g\u0142os\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych: &#8220;No to nie ma o czym rozmawia\u0107&#8221; albo: &#8220;W\u0142a\u015bnie, wszystko sprowadza si\u0119 do wiary&#8221; (maj\u0105 na my\u015bli \u015blep\u0105 wiar\u0119).<\/p><p>Niedawno podczas lotu do Bostonu rozmawia\u0142em z siedz\u0105cym ko\u0142o mnie pasa\u017cerem o tym, dlaczego osobi\u015bcie wierz\u0119, \u017ce Chrystus jest Tym, za kogo si\u0119 podawa\u0142. Pilot, kt\u00f3ry robi\u0142 powitalny obch\u00f3d, pods\u0142ucha\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 naszej rozmowy. &#8220;Jest jeden problem&#8221; &#8211; powiedzia\u0142. &#8220;Jaki\u017c to?&#8221; &#8211; zapyta\u0142em. &#8220;Nie mo\u017cna tego udowodni\u0107 naukowo&#8221; &#8211; odpar\u0142.<\/p><p>Mentalno\u015b\u0107, do kt\u00f3rej zni\u017cy\u0142a si\u0119 dzisiaj ludzko\u015b\u0107, jest zadziwiaj\u0105ca. Oto w dwudziestym wieku tak wielu z nas jest zdania, \u017ce je\u015bli nie mo\u017cna czego\u015b udowodni\u0107 naukowo, nie jest to prawd\u0105. To w\u0142a\u015bnie nie jest prawd\u0105! Trudne jest udowodnienie czegokolwiek dotycz\u0105cego postaci lub wydarzenia historycznego. Musimy zrozumie\u0107, jaka jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy dowodem naukowym a czym\u015b, co ja nazywam dowodem prawno-historycznym. Pozw\u00f3lcie, \u017ce wyja\u015bni\u0119 te dwa poj\u0119cia.<\/p><p>Dow\u00f3d naukowy polega na wykazaniu, \u017ce co\u015b jest faktem, poprzez jego zademonstrowanie w obecno\u015bci osoby, kt\u00f3ra kwestionuje ten fakt. W kontrolowanym \u015brodowisku dokonuje si\u0119 obserwacji, wyci\u0105ga wnioski i empirycznie weryfikuje hipotezy.<\/p><p>&#8220;Metoda naukowa, jakkolwiek by\u015bmy j\u0105 zdefiniowali, zwi\u0105zana jest z mierzeniem zjawisk i eksperymentowaniem lub sta\u0142\u0105 obserwacj\u0105&#8221; [The New Encyclopaedia Britannica, Micropaedia, t. VIII, s. 985.]. By\u0142y rektor Uniwersytetu im. Harvarda, dr James B. Conant, pisze: &#8220;Nauka to seria zwi\u0105zanych ze sob\u0105 poj\u0119\u0107 i system\u00f3w poj\u0119ciowych, kt\u00f3re powsta\u0142y na drodze eksperyment\u00f3w i obserwacji i kt\u00f3re owocuj\u0105 dalszymi eksperymentami i obserwacjami&#8221; [James B. Conant, Science and Common Sense, Yale University Press, New Haven 1951, s. 25.].<\/p><p>Jedn\u0105 z kluczowych technik stosowanych zgodnie ze wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 metod\u0105 naukow\u0105 jest ustalanie prawdziwo\u015bci hipotezy poprzez przeprowadzanie kontrolowanych eksperyment\u00f3w. Na przyk\u0142ad wyobra\u017amy sobie, \u017ce kto\u015b m\u00f3wi: &#8220;Myde\u0142ko &#8220;Ivory&#8221; nie unosi si\u0119 na wodzie&#8221;. Zabieram wi\u0119c t\u0119 osob\u0119 do kuchni, nalewam do zlewu pi\u0119\u0107 litr\u00f3w wody o temperaturze 30 stopni i wrzucam do niej myde\u0142ko. Chlup. Dokonuje si\u0119 obserwacji, wyci\u0105ga wnioski i hipoteza zostaje empirycznie zweryfikowana: myde\u0142ko &#8220;Ivory&#8221; unosi si\u0119 na wodzie.<\/p><p>Je\u015bli jednak metoda naukowa by\u0142aby jedyn\u0105 metod\u0105 udowadniania czegokolwiek, nie m\u00f3g\u0142by\u015b udowodni\u0107, \u017ce poszed\u0142e\u015b rano na pierwsz\u0105 lekcj\u0119 lub \u017ce zjad\u0142e\u015b obiad. Niemo\u017cliwe jest powt\u00f3rzenie tych wydarze\u0144 w \u015brodowisku kontrolowanym.<\/p><p>A oto co ja nazywam dowodem prawno-historycznym, dzi\u0119ki kt\u00f3remu mo\u017cna wykaza\u0107 bez wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce co\u015b mia\u0142o miejsce. Do werdyktu dochodzi si\u0119, opieraj\u0105c si\u0119 na materiale dowodowym. Chodzi o to, \u017ceby nie by\u0142o uzasadnionych podstaw do kwestionowania danego wniosku. Materia\u0142 dowodowy sk\u0142ada si\u0119 z trzech rodzaj\u00f3w \u015bwiadectw: \u015bwiadectwa ustnego, \u015bwiadectwa pisemnego oraz dowod\u00f3w rzeczowych (np. bro\u0144, kula karabinowa, notatnik). Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 metod\u0105 prawno-historyczn\u0105 w ustalaniu tego, co si\u0119 wydarzy\u0142o, m\u00f3g\u0142by\u015b udowodni\u0107 bez wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce by\u0142e\u015b rano na pierwszej lekcji: widzieli ci\u0119 koledzy, masz zrobione notatki, zapami\u0119ta\u0142 ci\u0119 nauczyciel.<\/p><p>Metod\u0119 naukow\u0105 mo\u017cna wykorzysta\u0107 jedynie do udowodnienia powtarzalnych zjawisk; nie jest natomiast odpowiednia do udowadniania prawdziwo\u015bci twierdze\u0144 o postaciach lub wydarzeniach historycznych. Metoda naukowa nie mo\u017ce by\u0107 zastosowana przy pr\u00f3bie odpowiedzi na pytania typu: &#8220;Czy George Washington \u017cy\u0142 naprawd\u0119?&#8221;, &#8220;Czy Martin Luther King rzeczywi\u015bcie by\u0142 czo\u0142owym obro\u0144c\u0105 praw cz\u0142owieka?&#8221;, &#8220;Kim by\u0142 Jezus z Nazaretu?&#8221;, &#8220;Czy Robert Kennedy by\u0142 ministrem sprawiedliwo\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych?&#8221;, &#8220;Czy Jezus Chrystus zmartwychwsta\u0142?&#8221;. Powy\u017cszych pyta\u0144 nie mo\u017cna zweryfikowa\u0107 pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 dowodem naukowym, nale\u017cy wi\u0119c pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 dowodem prawno-historycznym. Innymi s\u0142owy, metoda naukowa, wykorzystuj\u0105ca obserwacj\u0119, zbieranie danych, stawianie hipotez, dedukcj\u0119 i weryfikacj\u0119 eksperymentaln\u0105 w celu wykrycia i wyja\u015bnienia empirycznych zjawisk w przyrodzie, nie daje ostatecznych odpowiedzi na pytania takie, jak: &#8220;Czy mo\u017cliwe jest zmartwychwstanie?&#8221; lub: &#8220;Czy Jezus jest Synem Bo\u017cym?&#8221;. Gdy chcemy oprze\u0107 si\u0119 na metodzie prawno-historycznej, musimy sprawdzi\u0107 wiarygodno\u015b\u0107 posiadanych \u015bwiadectw.<\/p><p>Jedna rzecz w chrze\u015bcija\u0144stwie szczeg\u00f3lnie do mnie przemawia, to mianowicie, \u017ce wiara chrze\u015bcija\u0144ska nie jest \u015blepa ani ciemna, lecz jest wiar\u0105 \u015bwiadom\u0105. W Biblii za ka\u017cdym razem, gdy wzywa si\u0119 kogo\u015b do wykazania si\u0119 wiar\u0105, chodzi o u\u015bwiadomion\u0105 wiar\u0119. W Ewangelii wg \u015bw. Jana w rozdziale 8 Jezus m\u00f3wi: &#8220;Poznacie prawd\u0119&#8221;, nie ciemnot\u0119. Gdy zapytano Chrystusa: &#8220;Kt\u00f3re przykazanie jest najwa\u017cniejsze ze wszystkich?&#8221;, odpowiedzia\u0142: &#8220;Kochaj Pana Boga ca\u0142ym swoim sercem i ca\u0142ym umys\u0142em&#8221;. Problem wi\u0119kszo\u015bci ludzi polega na tym, \u017ce zatrzymuj\u0105 si\u0119 na sercu. Prawda o Chrystusie nigdy nie dociera do ich umys\u0142\u00f3w. Obdarzono nas umys\u0142em, odmienionym przez Ducha \u015awi\u0119tego, \u017ceby\u015bmy mogli pozna\u0107 Boga, a tak\u017ce sercem, \u017ceby\u015bmy mogli Go kocha\u0107 i wol\u0105, \u017ceby\u015bmy mogli Go wybra\u0107. Aby cieszy\u0107 si\u0119 \u017cywym zwi\u0105zkiem z Bogiem i wys\u0142awia\u0107 Go, musimy zaktywizowa\u0107 wszystkie trzy owe dziedziny. Nie wiem jak to jest u ciebie, czytelniku, ale moje serce nie mo\u017ce radowa\u0107 si\u0119 czym\u015b, co zosta\u0142o odrzucone przez umys\u0142. Moje serce i umys\u0142 zosta\u0142y stworzone do harmonijnego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania. Poddanie swego \u017cycia Chrystusowi jako Zbawicielowi i Panu nigdy nie by\u0142o wezwaniem do intelektualnego samob\u00f3jstwa.<\/p><p>W kolejnych czterech rozdzia\u0142ach zajmiemy si\u0119 udowodnieniem zezna\u0144 naocznych \u015bwiadk\u00f3w i \u015bwiadectw ustnych oraz wiarygodno\u015bci dokument\u00f3w dotycz\u0105cych Jezusa.<\/p><p><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/wiecej-niz-ciesla\/rozdzial-4\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">KOLEJNY ROZDZIA\u0141<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-2b7e9be7 elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"2b7e9be7\" data-element_type=\"section\" data-e-type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-582bc61e\" data-id=\"582bc61e\" data-element_type=\"column\" data-e-type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-25543415 elementor-nav-menu__align-center elementor-nav-menu__text-align-center elementor-nav-menu--dropdown-tablet elementor-nav-menu--toggle elementor-nav-menu--burger elementor-widget elementor-widget-nav-menu\" data-id=\"25543415\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;submenu_icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;&quot;,&quot;library&quot;:&quot;&quot;},&quot;layout&quot;:&quot;horizontal&quot;,&quot;toggle&quot;:&quot;burger&quot;}\" data-widget_type=\"nav-menu.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<nav aria-label=\"Menu\" class=\"elementor-nav-menu--main elementor-nav-menu__container elementor-nav-menu--layout-horizontal e--pointer-underline e--animation-none\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-1-25543415\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1552\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-938\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/e-trenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Dla e-trener\u00f3w<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4306\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\">kontakt<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-1553\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kursyAGAPE\" class=\"elementor-item menu-link\">Jeste\u015bmy na FACEBOOKu<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-215\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/polityka-prywatnosci\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Polityka prywatno\u015bci<\/a><\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-toggle\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Menu Toggle\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--open eicon-menu-bar\"><\/i><i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--close eicon-close\"><\/i>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<nav class=\"elementor-nav-menu--dropdown elementor-nav-menu__container\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-2-25543415\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1552\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-938\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/e-trenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Dla e-trener\u00f3w<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4306\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">kontakt<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-1553\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kursyAGAPE\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Jeste\u015bmy na FACEBOOKu<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-215\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/polityka-prywatnosci\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Polityka prywatno\u015bci<\/a><\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-512c3fc4 elementor-widget elementor-widget-global elementor-global-4598 elementor-widget-text-editor\" data-id=\"512c3fc4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: center\">Copyright \u00a9 2024 <span class=\"s1\">Ruch Chrze\u015bcija\u0144ski Mt28 Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>POPRZEDNI ROZDZIA\u0141 Co na to nauka? Wielu ludzi stara si\u0119 nie wi\u0105za\u0107 swojego \u017cycia z Chrystusem twierdz\u0105c, \u017ce je\u015bli czego\u015b nie mo\u017cna udowodni\u0107 naukowo, to znaczy, \u017ce jest to nieprawda lub co\u015b nie do przyj\u0119cia. Wsp\u00f3\u0142czesny cz\u0142owiek uwa\u017ca, \u017ce jest zbyt m\u0105dry, aby m\u00f3g\u0142 zaakceptowa\u0107 Chrystusa jako Zbawiciela lub uwierzy\u0107 w zmartwychwstanie &#8211; przecie\u017c bosko\u015bci [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15074,"featured_media":0,"parent":78,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-86","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"meta_box":{"_cloudsearch_visibility":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/86","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15074"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86"}],"version-history":[{"count":39,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/86\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8611,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/86\/revisions\/8611"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/78"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}