{"id":96,"date":"2019-03-20T17:41:38","date_gmt":"2019-03-20T16:41:38","guid":{"rendered":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/?page_id=96"},"modified":"2023-03-15T22:58:06","modified_gmt":"2023-03-15T21:58:06","slug":"rozdzial-7","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/wiecej-niz-ciesla\/rozdzial-7\/","title":{"rendered":"Wi\u0119cej ni\u017c cie\u015bla &#8211; rozdzia\u0142 7"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"96\" class=\"elementor elementor-96\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t\t\t<header class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-63ea8703 elementor-section-content-middle elementor-section-height-min-height elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-items-middle\" data-id=\"63ea8703\" data-element_type=\"section\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-2acd16bf\" data-id=\"2acd16bf\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-inner-section elementor-element elementor-element-433b8008 elementor-section-full_width elementor-section-content-middle elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"433b8008\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-3d30b4d2\" data-id=\"3d30b4d2\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-723c8136 elementor-nav-menu__align-justify elementor-nav-menu--dropdown-mobile elementor-nav-menu--stretch elementor-nav-menu__text-align-center elementor-nav-menu--toggle elementor-nav-menu--burger elementor-widget elementor-widget-global elementor-global-3611 elementor-widget-nav-menu\" data-id=\"723c8136\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;submenu_icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;fas e-plus-icon&quot;,&quot;library&quot;:&quot;&quot;},&quot;full_width&quot;:&quot;stretch&quot;,&quot;sticky&quot;:&quot;top&quot;,&quot;_animation_mobile&quot;:&quot;none&quot;,&quot;sticky_parent&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;layout&quot;:&quot;horizontal&quot;,&quot;toggle&quot;:&quot;burger&quot;,&quot;sticky_on&quot;:[&quot;desktop&quot;,&quot;tablet&quot;,&quot;mobile&quot;],&quot;sticky_offset&quot;:0,&quot;sticky_effects_offset&quot;:0,&quot;sticky_anchor_link_offset&quot;:0}\" data-widget_type=\"nav-menu.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<nav aria-label=\"Menu\" class=\"elementor-nav-menu--main elementor-nav-menu__container elementor-nav-menu--layout-horizontal e--pointer-overline e--animation-grow\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-1-723c8136\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-home menu-item-7829\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/\" class=\"elementor-item menu-link\">strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-1987\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Relacja z Bogiem<\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2038\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1260\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/spadajace-talerze\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">Film Spadaj\u0105ce Talerze<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4158\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/onas\/\" class=\"elementor-item menu-link\">o nas<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1977\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/etrenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\">E-trenerzy<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-186\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\">KONTAKT<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-29\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-item menu-link\">MATERIA\u0141Y DODATKOWE<\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2041\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">materia\u0142y dodatkowe<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1140\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/quizy\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">Quizy<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1094\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/tapety\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">TAPETY NA TELEFON<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1095\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/pulpit\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\">TAPETY NA PULPIT<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-toggle\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Menu Toggle\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--open eicon-menu-bar\"><\/i><i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--close eicon-close\"><\/i>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<nav class=\"elementor-nav-menu--dropdown elementor-nav-menu__container\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-2-723c8136\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-home menu-item-7829\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">strona g\u0142\u00f3wna<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-1987\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Relacja z Bogiem<\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2038\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1260\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/spadajace-talerze\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Film Spadaj\u0105ce Talerze<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4158\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/onas\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">o nas<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1977\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/etrenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">E-trenerzy<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-186\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">KONTAKT<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-has-children menu-item-29\"><a aria-expanded=\"false\" href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">MATERIA\u0141Y DODATKOWE<\/a>\n<ul class=\"sub-menu elementor-nav-menu--dropdown\">\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-2041\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">materia\u0142y dodatkowe<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1140\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/quizy\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Quizy<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1094\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/tapety\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">TAPETY NA TELEFON<\/a><\/li>\n\t<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1095\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/pulpit\/\" class=\"elementor-sub-item menu-link\" tabindex=\"-1\">TAPETY NA PULPIT<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-50 elementor-inner-column elementor-element elementor-element-5341c4c0\" data-id=\"5341c4c0\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7dc5785 elementor-hidden-phone elementor-widget__width-auto elementor-absolute elementor-widget elementor-widget-global elementor-global-3614 elementor-widget-image\" data-id=\"7dc5785\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_position&quot;:&quot;absolute&quot;,&quot;_animation&quot;:&quot;none&quot;}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/zdopiskiem.png?w=300\" title=\"zdopiskiem\" alt=\"zdopiskiem\" loading=\"lazy\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5dc286e0 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"5dc286e0\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.agape.pl\">\n\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1100\" height=\"293\" src=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3602\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg 1688w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg?resize=300,80 300w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg?resize=768,205 768w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg?resize=1024,273 1024w, https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2021\/06\/27.jpg?resize=1536,409 1536w\" sizes=\"(max-width: 1100px) 100vw, 1100px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/header>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-27b37062 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"27b37062\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-7d83b3c5\" data-id=\"7d83b3c5\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3186d78b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3186d78b\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/wiecej-niz-ciesla\/rozdzial-6\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">POPRZEDNI ROZDZIA\u0141<\/a><\/p><p><strong>S\u0142yszeli\u015bcie, co przytrafi\u0142o si\u0119 Szaw\u0142owi?<\/strong><\/p><p>M\u00f3j przyjaciel Jack zje\u017adzi\u0142 wiele uniwersytet\u00f3w ze swoimi odczytami. Kt\u00f3rego\u015b dnia, gdy przyjecha\u0142 do jednej z uczelni, czeka\u0142a na niego niespodzianka. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce studenci zaaran\u017cowali dla niego publiczne spotkanie z &#8220;uniwersyteckimi ateistami&#8221;. Jego przeciwnikiem by\u0142 elokwentny profesor filozofii, kt\u00f3ry wykazywa\u0142 niezwykle wrogie nastawienie wobec chrze\u015bcija\u0144stwa. Jackowi udzielono g\u0142osu jako pierwszemu. Om\u00f3wi\u0142 r\u00f3\u017cne dowody zmartwychwstania Jezusa, nawr\u00f3cenie aposto\u0142a Paw\u0142a, po czym opowiedzia\u0142 w\u0142asn\u0105 histori\u0119 o tym, jak Chrystus odmieni\u0142 jego \u017cycie, gdy by\u0142 jeszcze studentem.<\/p><p>Kiedy przysz\u0142a kolej na profesora, by\u0142 bardzo zdenerwowany. Nie m\u00f3g\u0142 zbi\u0107 dowod\u00f3w na zmartwychwstanie czy osobistego \u015bwiadectwa Jacka, podj\u0105\u0142 wi\u0119c w\u0105tek tak radykalnego nawr\u00f3cenia si\u0119 na chrze\u015bcija\u0144stwo \u015bw. Paw\u0142a. Wykorzysta\u0142 argument, \u017ce &#8220;ludzie cz\u0119sto tak bardzo anga\u017cuj\u0105 si\u0119 w spraw\u0119, kt\u00f3r\u0105 zwalczaj\u0105, \u017ce w ko\u0144cu staj\u0105 si\u0119 jej zwolennikami&#8221;. Wtedy m\u00f3j przyjaciel u\u015bmiechn\u0105\u0142 si\u0119 \u0142agodnie i odpar\u0142: &#8220;Niech wi\u0119c pan uwa\u017ca, bo pana te\u017c mo\u017ce to czeka\u0107&#8221;.<\/p><p>Jednym z najwa\u017cniejszych dla chrze\u015bcija\u0144stwa \u015bwiadectw jest przemiana Szaw\u0142a z Tarsu, jednego z najzacieklejszych wrog\u00f3w chrze\u015bcija\u0144stwa, w aposto\u0142a Paw\u0142a. Szawe\u0142 by\u0142 gorliwym hebrajczykiem, przyw\u00f3dc\u0105 religijnym. To, \u017ce urodzi\u0142 si\u0119 w Tarsie, umo\u017cliwi\u0142o mu dost\u0119p do najbardziej rozwini\u0119tej wiedzy tamtych czas\u00f3w. Tars by\u0142 miastem uniwersyteckim znanym ze swoich stoickich filozof\u00f3w i kultury. Grecki geograf Strabo chwali\u0142 Tars za tak du\u017ce zainteresowanie nauk\u0105 i filozofi\u0105 [The Encyclopaedia Britannica, wyd. William Benton, Encyclopaedia Britannica, Inc., Chicago 1970, t. 17, s. 469.].<\/p><p>Szawe\u0142, podobnie jak jego ojciec, by\u0142 obywatelem rzymskim, co by\u0142o ogromnym przywilejem. Zdaje si\u0119, \u017ce dobrze zna\u0142 kultur\u0119 i filozofi\u0119 hellenistyczn\u0105. Doskonale w\u0142ada\u0142 grek\u0105 i wykazywa\u0142 si\u0119 zdolno\u015bciami dialektycznymi. Cytowa\u0142 mniej znanych poet\u00f3w i filozof\u00f3w: Dz 17,28 &#8211; &#8220;Bo w Nim \u017cyjemy, poruszamy si\u0119 i jeste\u015bmy [Epimenides], jak te\u017c powiedzieli niekt\u00f3rzy z waszych poet\u00f3w: &#8220;Jeste\u015bmy bowiem z Jego rodu&#8221;&#8221; [Aratos, Kleantes]; 1 Kor 15,33 &#8211; &#8220;Nie \u0142ud\u017acie si\u0119! &#8220;Wskutek z\u0142ych rozm\u00f3w psuj\u0105 si\u0119 dobre obyczaje&#8221;&#8221; [Menander]; Tt 1,12 &#8211; &#8220;Powiedzia\u0142 jeden z nich, ich w\u0142asny wieszcz: &#8220;Krete\u0144czycy zawsze k\u0142amcy, z\u0142e bestie, brzuchy leniwe&#8221;&#8221; [Epimenides].<\/p><p>Wykszta\u0142cenie Szaw\u0142a by\u0142o \u017cydowskie, w ramach surowych doktryn faryzeuszy. W wieku oko\u0142o 14 lat zosta\u0142 wys\u0142any na studia do Gamaliela, jednego z najwi\u0119kszych \u00f3wczesnych rabin\u00f3w, wnuka Hillela. Pawe\u0142 zapewnia\u0142, \u017ce by\u0142 nie tylko faryzeuszem, lecz tak\u017ce synem faryzeusz\u00f3w (por. Dz 23,6). M\u00f3g\u0142 si\u0119 pochwali\u0107: &#8220;w \u017carliwo\u015bci o judaizm przewy\u017csza\u0142em wielu moich r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w z mego narodu, (&#8230;) by\u0142em szczeg\u00f3lnie wielkim zapale\u0144cem w zachowywaniu tradycji moich przodk\u00f3w&#8221; (Ga 1,14).<\/p><p>Je\u015bli mamy poj\u0105\u0107 nawr\u00f3cenie Szaw\u0142a, trzeba wpierw zrozumie\u0107, dlaczego przyj\u0105\u0142 tak radykalnie antychrze\u015bcija\u0144sk\u0105 postaw\u0119; powodem by\u0142o jego oddanie Prawu \u017cydowskiemu, kt\u00f3re wywo\u0142ywa\u0142o u niego g\u0142\u0119bok\u0105 wrogo\u015b\u0107 wobec Chrystusa i wczesnego Ko\u015bcio\u0142a.<\/p><p>Jacques Dupont pisze, \u017ce jego &#8220;atak na chrze\u015bcija\u0144stwo nie koncentrowa\u0142 si\u0119 na mesja\u0144stwie Jezusa, [lecz] (&#8230;) na przypisywanej Jezusowi roli Zbawiciela, kt\u00f3re pozbawia\u0142o Prawo \u017cydowskie ca\u0142ej jego warto\u015bci w d\u0105\u017ceniu do zbawienia (&#8230;) [Szawe\u0142 by\u0142] bardzo wrogo nastawiony do wiary chrze\u015bcija\u0144skiej z powodu wagi, jak\u0105 przywi\u0105zywa\u0142 do Prawa \u017cydowskiego jako drogi prowadz\u0105cej do zbawienia&#8221; [Jacques Dupont, The Conversion of Paul, and Its Influence on His Understanding of Salvation by Faith, [w:] Apostolic History and the Gospel, red. W. Ward Gasque i Ralph P. Martin, William B. Eerdmans Publishing Co., Grand Rapids 1970, s. 177.].<\/p><p>Encyclopaedia Britannica stwierdza, \u017ce nowa sekta \u017cydowska, nazywaj\u0105ca siebie chrze\u015bcijanami, uderzy\u0142a w sam\u0105 istot\u0119 \u017cydowskiego wykszta\u0142cenia i studi\u00f3w rabinicznych Szaw\u0142a [The Encyclopaedia Britannica, t. 17, s. 476.]. Jego obsesj\u0105 sta\u0142o si\u0119 zniszczenie tej sekty (por. Ga 1,13). Rozpocz\u0105\u0142 wi\u0119c dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do zag\u0142ady &#8220;sekty Nazare\u0144czyk\u00f3w&#8221; (por. Dz 26,9-11). Dos\u0142ownie &#8220;niszczy\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142&#8221; (Dz 8,3). Wyruszy\u0142 do Damaszku z dokumentami daj\u0105cymi mu prawo do pojmania zwolennik\u00f3w Jezusa i sprowadzenia ich przed oblicze s\u0119dzi\u00f3w.<\/p><p>Wtedy co\u015b mu si\u0119 przytrafi\u0142o. &#8220;Szawe\u0142 ci\u0105gle jeszcze sia\u0142 groz\u0119 i dysza\u0142 \u017c\u0105dz\u0105 zabijania uczni\u00f3w Pa\u0144skich. Uda\u0142 si\u0119 do arcykap\u0142ana i poprosi\u0142 go o listy do synagog w Damaszku, aby m\u00f3g\u0142 uwi\u0119zi\u0107 i przyprowadzi\u0107 do Jerozolimy m\u0119\u017cczyzn i kobiety, zwolennik\u00f3w tej drogi, je\u015bliby jakich\u015b znalaz\u0142. Gdy zbli\u017ca\u0142 si\u0119 ju\u017c w swojej podr\u00f3\u017cy do Damaszku, ol\u015bni\u0142a go nagle \u015bwiat\u0142o\u015b\u0107 z nieba. A gdy upad\u0142 na ziemi\u0119, us\u0142ysza\u0142 g\u0142os, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142: &#8220;Szawle, Szawle, dlaczego mnie prze\u015bladujesz?&#8221;. &#8220;Kto jeste\u015b, Panie?&#8221; &#8211; zapyta\u0142. A On: &#8220;Ja jestem Jezus, kt\u00f3rego ty prze\u015bladujesz. Wsta\u0144 i wejd\u017a do miasta, tam ci powiedz\u0105, co masz czyni\u0107&#8221;. Ludzie, kt\u00f3rzy mu towarzyszyli w drodze, oniemieli ze zdumienia, s\u0142yszeli bowiem g\u0142os, lecz nie widzieli nikogo. Szawe\u0142 podni\u00f3s\u0142 si\u0119 z ziemi, a kiedy otworzy\u0142 oczy, nic nie widzia\u0142. Wprowadzili go wi\u0119c do Damaszku, trzymaj\u0105c za r\u0119ce. Przez trzy dni nic nie widzia\u0142 i ani nie jad\u0142, ani nie pi\u0142. W Damaszku znajdowa\u0142 si\u0119 pewien ucze\u0144, imieniem Ananiasz. &#8220;Ananiaszu!&#8221; &#8211; przem\u00f3wi\u0142 do niego Pan w widzeniu. A on odrzek\u0142: &#8220;Jestem, Panie&#8221;. A Pan do niego: &#8220;Id\u017a na ulic\u0119 Prost\u0105 i zapytaj w domu Judy o Szaw\u0142a z Tarsu, bo w\u0142a\u015bnie si\u0119 modli&#8221;. (I ujrza\u0142 w widzeniu, jak cz\u0142owiek imieniem Ananiasz wszed\u0142 i po\u0142o\u017cy\u0142 na nim r\u0119ce, aby przejrza\u0142).&#8221; (Dz 9,1-12).<\/p><p>W tym miejscu mo\u017cemy sobie uzmys\u0142owi\u0107, dlaczego chrze\u015bcijanie bali si\u0119 Szaw\u0142a. Ananiasz odpowiedzia\u0142: &#8220;&#8221;Panie (&#8230;) s\u0142ysza\u0142em z wielu stron, jak du\u017co z\u0142ego wyrz\u0105dzi\u0142 ten cz\u0142owiek \u015bwi\u0119tym Twoim w Jerozolimie. I ma on tak\u017ce w\u0142adz\u0119 od arcykap\u0142an\u00f3w wi\u0119zi\u0107 tutaj wszystkich, kt\u00f3rzy wzywaj\u0105 Twego imienia&#8221;. &#8220;Id\u017a &#8211; odpowiedzia\u0142 mu Pan &#8211; bo wybra\u0142em sobie tego cz\u0142owieka za narz\u0119dzie. On zaniesie imi\u0119 moje do pogan i kr\u00f3l\u00f3w, i do syn\u00f3w Izraela. I poka\u017c\u0119 mu, jak wiele b\u0119dzie musia\u0142 wycierpie\u0107 dla mego imienia&#8221;. Wtedy Ananiasz poszed\u0142. Wszed\u0142 do domu, po\u0142o\u017cy\u0142 na nim r\u0119ce i zosta\u0142 nape\u0142niony Duchem \u015awi\u0119tym&#8221;. Natychmiast jakby \u0142uski spad\u0142y z jego oczu i odzyska\u0142 wzrok, i zosta\u0142 ochrzczony. A gdy go nakarmiono, odzyska\u0142 si\u0142y&#8221; (Dz 9,13-19). Szawe\u0142 powiedzia\u0142: &#8220;Czy\u017c nie widzia\u0142em Jezusa, Pana naszego?&#8221; (1 Kor 9,1). Por\u00f3wnywa\u0142 swoje spotkanie z Chrystusem ze spotkaniami, kt\u00f3re mieli Aposto\u0142owie. &#8220;W ko\u0144cu, ju\u017c po wszystkich, ukaza\u0142 si\u0119 tak\u017ce i mnie&#8221; (1 Kor 15,8).<\/p><p>Szawe\u0142 nie tylko widzia\u0142 Jezusa, lecz widzia\u0142 Go w nieodparty spos\u00f3b. G\u0142osi\u0142 Ewangeli\u0119 nie z wyboru, lecz z konieczno\u015bci. &#8220;Nie jest dla mnie powodem do chluby to, \u017ce g\u0142osz\u0119 Ewangeli\u0119. \u015awiadom jestem ci\u0105\u017c\u0105cego na mnie obowi\u0105zku&#8221; (1 Kor 9,16).<\/p><p>Zauwa\u017ccie, \u017ce spotkanie Szaw\u0142a z Jezusem i wynik\u0142e z niego nawr\u00f3cenie by\u0142y nag\u0142e i niespodziewane: &#8220;nagle oko\u0142o po\u0142udnia otoczy\u0142a mnie wielka jasno\u015b\u0107 z nieba&#8221; (Dz 22,6). Szawe\u0142 nie mia\u0142 poj\u0119cia, kim mog\u0142a by\u0107 owa niebia\u0144ska posta\u0107. O\u015bwiadczenie, \u017ce jest Jezusem z Nazaretu, przyprawi\u0142o go o dr\u017cenie i niepomiernie zdziwi\u0142o.<\/p><p>Mo\u017ce nie znamy wszystkich szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, chronologii lub psychologii tego, co przytrafi\u0142o si\u0119 Szaw\u0142owi w drodze do Damaszku, wiemy jednak, \u017ce wp\u0142yn\u0119\u0142o w spos\u00f3b radykalny na wszystkie sfery jego \u017cycia.<\/p><p>Po pierwsze, drastycznej przemianie uleg\u0142 charakter Szaw\u0142a. Encyclopaedia Britannica opisuje go przed nawr\u00f3ceniem jako nietolerancyjnego, zagorza\u0142ego, opanowanego mani\u0105 prze\u015bladowania religijnego fanatyka &#8211; pe\u0142nego pychy i gwa\u0142townego. Po nawr\u00f3ceniu przedstawia si\u0119 go jako cierpliwego, dobrego, wytrwa\u0142ego i pe\u0142nego po\u015bwi\u0119cenia [Tam\u017ce, s. 473.]. Kenneth Scott Latourette m\u00f3wi: &#8220;To, co zintegrowa\u0142o \u017cycie Paw\u0142a i wyrwa\u0142o ten niemal neurotyczny charakter z trwa\u0142ego mroku, by\u0142o g\u0142\u0119bokim i rewolucyjnym do\u015bwiadczeniem religijnym&#8221; [Kenneth Scott Latourette, A History of Christianity, Harper &amp; Row, New York 1953, s. 76.].<\/p><p>Po drugie, przemianie uleg\u0142o nastawienie Szaw\u0142a do na\u015bladowc\u00f3w Jezusa. &#8220;Jaki\u015b czas sp\u0119dzi\u0142 z uczniami w Damaszku&#8221; (Dz 9,20). A gdy Szawe\u0142 uda\u0142 si\u0119 do Aposto\u0142\u00f3w, podali mu &#8220;prawic\u0119 na znak przyja\u017ani&#8221;.<\/p><p>Po trzecie, przemianie uleg\u0142o my\u015blenie Szaw\u0142a. Mimo i\u017c nadal kocha\u0142 swoje \u017cydowskie dziedzictwo, z zaciek\u0142ego wroga zmieni\u0142 si\u0119 w oddanego g\u0142osiciela wiary chrze\u015bcija\u0144skiej, &#8220;i zaraz zacz\u0105\u0142 g\u0142osi\u0107 w synagogach, \u017ce Jezus jest Synem Bo\u017cym&#8221; (Dz 9,20). Zmieni\u0142y si\u0119 intelektualne przekonania Szaw\u0142a. Jego do\u015bwiadczenie zmusi\u0142o go do przyznania, \u017ce Jezus jest Mesjaszem, co k\u0142\u00f3ci\u0142o si\u0119 z mesjanistycznymi wyobra\u017ceniami faryzeusz\u00f3w. Nowe zrozumienie Chrystusa oznacza\u0142o zupe\u0142n\u0105 rewolucj\u0119 w jego sposobie my\u015blenia [W.J. Sparrow-Simpson, The Resurrection and the Christian Faith, Zondervan Publishing House, Grand Rapids 1968, s. 185-186.]. Jacques Dupont zauwa\u017ca, \u017ce po tym, jak Szawe\u0142 &#8220;z moc\u0105 zaprzecza\u0142, jakoby ukrzy\u017cowany cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 by\u0107 Mesjaszem, przyzna\u0142 wreszcie, \u017ce Jezus rzeczywi\u015bcie jest Mesjaszem, i w rezultacie dokona\u0142 przewarto\u015bciowania swoich dotychczasowych wyobra\u017ce\u0144 mesjanistycznych&#8221; [Jacques Dupont, The Conversion of Paul&#8230;, op. cit., s. 76.].<\/p><p>M\u00f3g\u0142 te\u017c teraz zrozumie\u0107, \u017ce \u015bmier\u0107 Chrystusa na krzy\u017cu, kt\u00f3ra wydawa\u0142a si\u0119 przekle\u0144stwem Boga i \u017ca\u0142osnym zako\u0144czeniem \u017cycia, by\u0142a w rzeczywisto\u015bci pojednaniem \u015bwiata z Bogiem, poprzez Chrystusa. Pawe\u0142 wreszcie zrozumia\u0142, \u017ce ukrzy\u017cowany Chrystus sta\u0142 si\u0119 przekle\u0144stwem za ludzi (por. Ga 3,13) i \u017ce B\u00f3g &#8220;dla nas grzechem uczyni\u0142 Tego, kt\u00f3ry nie zna\u0142 grzechu&#8221; (2 Kor 5,21). Zamiast pora\u017ck\u0105, \u015bmier\u0107 Chrystusa okaza\u0142a si\u0119 wielkim zwyci\u0119stwem, uwie\u0144czonym zmartwychwstaniem. Krzy\u017c nie by\u0142 ju\u017c &#8220;przeszkod\u0105&#8221;, lecz istot\u0105 mesja\u0144skiego odkupienia win przez Boga. Nauczanie misjonarskie Paw\u0142a mo\u017cna podsumowa\u0107 nast\u0119puj\u0105co: &#8220;wyja\u015bnia\u0142 i naucza\u0142: &#8220;Mesjasz musia\u0142 cierpie\u0107 i zmartwychwsta\u0107. Jezus, kt\u00f3rego wam g\u0142osz\u0119, jest tym Mesjaszem&#8221;&#8221; (Dz 17,3).<\/p><p>Po czwarte, przemianie uleg\u0142a misja Szaw\u0142a. Z wroga pogan sta\u0142 si\u0119 ich misjonarzem. Z gorliwego \u017cyda sta\u0142 si\u0119 ewangelist\u0105 w\u015br\u00f3d pogan. Jako \u017cyd i faryzeusz patrzy\u0142 z g\u00f3ry na pogardzanych &#8220;goj\u00f3w&#8221;, niczym na kogo\u015b gorszego od przedstawicieli ludu wybranego przez Boga. Do\u015bwiadczenie Damaszku zmieni\u0142o go w oddanego sprawie aposto\u0142a, a misj\u0105 jego \u017cycia sta\u0142a si\u0119 pomoc poganom. Pawe\u0142 zobaczy\u0142 w Chrystusie, kt\u00f3ry mu si\u0119 objawi\u0142, Zbawc\u0119 wszystkich ludzi. Przeszed\u0142 transformacj\u0119 z ortodoksyjnego faryzeusza, kt\u00f3rego misj\u0105 by\u0142a ochrona judaizmu, w propagatora nowej radykalnej sekty, przeciw kt\u00f3rej tak gwa\u0142townie wyst\u0119powa\u0142. Dokona\u0142a si\u0119 w nim taka przemiana, \u017ce &#8220;Wszyscy, kt\u00f3rzy go s\u0142yszeli, m\u00f3wili zdumieni: &#8220;Czy to nie ten sam, kt\u00f3ry w Jerozolimie prze\u015bladowa\u0142 wyznawc\u00f3w tego imienia i przyby\u0142 tu po to, aby ich uwi\u0119zi\u0107 i zaprowadzi\u0107 do arcykap\u0142ana?&#8221;&#8221; (Dz 9,21).<\/p><p>Historyk Philip Schaff stwierdza: &#8220;Nawr\u00f3cenie Paw\u0142a nie tylko wytycza punkt zwrotny w jego historii osobistej, lecz tak\u017ce rozpoczyna wa\u017cny etap w historii Ko\u015bcio\u0142a apostolskiego, a w konsekwencji tak\u017ce w historii ludzko\u015bci. By\u0142o to najbardziej owocne zdarzenie od cudu Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego i zapewni\u0142o chrze\u015bcija\u0144stwu uniwersalne zwyci\u0119stwo&#8221; [Philip Schaff, History of the Christian Church, t. I. Apostolic Christianity, A.D. 1-100, William B. Eerdmans Publishing Co., Grand Rapids 1910, s. 296.].<\/p><p>Podczas lunchu na Uniwersytecie w Houston siedzia\u0142em obok pewnego studenta. M\u00f3wi\u0105c o chrze\u015bcija\u0144stwie stwierdzi\u0142 on, \u017ce nie ma \u017cadnego historycznego dowodu na istnienie Chrystusa. Robi\u0142 magisterium z historii i zauwa\u017cy\u0142em, \u017ce jedn\u0105 z jego ksi\u0105\u017cek by\u0142 podr\u0119cznik historii Rzymu. Przyzna\u0142, \u017ce znajduje si\u0119 tam rozdzia\u0142 dotycz\u0105cy aposto\u0142a Paw\u0142a i chrze\u015bcija\u0144stwa. Po przeczytaniu tego rozdzia\u0142u zainteresowa\u0142 si\u0119, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119con\u0105 Paw\u0142owi rozpocz\u0119to od opisu \u017cycia Szaw\u0142a z Tarsu, a zako\u0144czono na opisie \u017cycia aposto\u0142a Paw\u0142a. W podsumowaniu zrobiono uwag\u0119, \u017ce to, co spowodowa\u0142o tak\u0105 zmian\u0119, nie jest ca\u0142kowicie wyja\u015bnione. Po moim odwo\u0142aniu si\u0119 do Dziej\u00f3w Apostolskich i nawi\u0105zaniu do pojawienia si\u0119 zmartwychwsta\u0142ego Chrystusa przed Szaw\u0142em student ten doszed\u0142 do przekonania, \u017ce jest to najbardziej logiczne wyt\u0142umaczenie nawr\u00f3cenia Szaw\u0142a. P\u00f3\u017aniej tak\u017ce \u00f3w m\u0142ody cz\u0142owiek zaufa\u0142 Chrystusowi jako swemu Zbawcy.<\/p><p>Elias Andrews komentuje: &#8220;Wielu odkry\u0142o w radykalnej przemianie tego &#8220;faryzeusza faryzeusz\u00f3w&#8221; najbardziej przekonuj\u0105cy materia\u0142 dowodowy na prawdziwo\u015b\u0107 i moc religii, na kt\u00f3r\u0105 si\u0119 nawr\u00f3ci\u0142, a tak\u017ce na najwy\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 i pozycj\u0119 osoby Chrystusa&#8221; [The Encyclopaedia Britannica, t. 17, s. 469.]. Archibald MacBride, profesor na Uniwersytecie w Aberdeen, pisze o Pawle: &#8220;Przy Jego osi\u0105gni\u0119ciach (&#8230;) nikn\u0105 osi\u0105gni\u0119cia Aleksandra Wielkiego i Napoleona&#8221; [Chambers&#8217;s Encyclopedia, Pergamon Press, London 1966, t. 10, s. 516.]. Klemens [jeden z ojc\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a; \u017cy\u0142 na prze\u0142omie II i III w. &#8211; przyp. red.] m\u00f3wi, \u017ce Pawe\u0142 &#8220;nosi\u0142 \u0142a\u0144cuchy siedem razy; g\u0142osi\u0142 Ewangeli\u0119 na Wschodzie i Zachodzie; dotar\u0142 do najdalszych rubie\u017cy Zachodu; i zgin\u0105\u0142 \u015bmierci\u0105 m\u0119czennika z wyroku w\u0142adc\u00f3w&#8221; [Philip Schaff, History of the Apostolic Church, Charles Scribner, New York 1857, s. 340.].<\/p><p>Pawe\u0142 wielokrotnie powtarza\u0142, \u017ce \u017cywy, powsta\u0142y z martwych Jezus odmieni\u0142 jego \u017cycie. By\u0142 tak pewny zmartwychwstania Chrystusa, \u017ce r\u00f3wnie\u017c i on swoje przekonanie udokumentowa\u0142 m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmierci\u0105.<\/p><p>Dw\u00f3ch profesor\u00f3w z Oksfordu, Gilbert West i lord Lyttleton, postanowi\u0142o kiedy\u015b obali\u0107 podstawy wiary chrze\u015bcija\u0144skiej. West zamierza\u0142 wykaza\u0107, \u017ce zmartwychwstanie by\u0142o oszustwem, Lyttleton natomiast mia\u0142 udowodni\u0107, \u017ce Szawe\u0142 z Tarsu nigdy nie przeszed\u0142 na chrze\u015bcija\u0144stwo. Obaj panowie zgodnie doszli jednak do przeciwnych wniosk\u00f3w i stali si\u0119 \u017carliwymi na\u015bladowcami Jezusa. Lord Lyttleton pisze: &#8220;Samo nawr\u00f3cenie i apostolstwo \u015bw. Paw\u0142a, rozpatrzone nale\u017cycie, jest ju\u017c wystarczaj\u0105cym dowodem na to, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo jest Boskim Objawieniem&#8221; [George Lyttleton, The Conversion of St. Paul, American Tract Society, New York 1929, s. 467.]. Wnioskuje, \u017ce je\u015bli dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat cierpie\u0144 Paw\u0142a i jego s\u0142u\u017cby Chrystusowi by\u0142o rzeczywisto\u015bci\u0105, w takim razie jego nawr\u00f3cenie by\u0142o prawdziwe, bowiem wszystko, co uczyni\u0142, rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 od tamtej nag\u0142ej przemiany. Je\u015bli natomiast jego nawr\u00f3cenie by\u0142o prawdziwe, to znaczy \u017ce Jezus Chrystus zmartwychwsta\u0142, bowiem wszystko, co Pawe\u0142 uczyni\u0142, i wszystko, kim si\u0119 sta\u0142, by\u0142o konsekwencj\u0105 spotkania ze zmartwychwsta\u0142ym Chrystusem.<\/p><p><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/ksb\/biblioteka\/wiecej-niz-ciesla\/rozdzial-8\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\">KOLEJNY ROZDZIA\u0141<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-6ecee6ce elementor-section-full_width elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"6ecee6ce\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-no\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-57e9b96d\" data-id=\"57e9b96d\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3373b4f4 elementor-nav-menu__align-center elementor-nav-menu__text-align-center elementor-nav-menu--dropdown-tablet elementor-nav-menu--toggle elementor-nav-menu--burger elementor-widget elementor-widget-nav-menu\" data-id=\"3373b4f4\" data-element_type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;submenu_icon&quot;:{&quot;value&quot;:&quot;&lt;i class=\\&quot;\\&quot; aria-hidden=\\&quot;true\\&quot;&gt;&lt;\\\/i&gt;&quot;,&quot;library&quot;:&quot;&quot;},&quot;layout&quot;:&quot;horizontal&quot;,&quot;toggle&quot;:&quot;burger&quot;}\" data-widget_type=\"nav-menu.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<nav aria-label=\"Menu\" class=\"elementor-nav-menu--main elementor-nav-menu__container elementor-nav-menu--layout-horizontal e--pointer-underline e--animation-none\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-1-3373b4f4\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1552\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-938\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/e-trenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Dla e-trener\u00f3w<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4306\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\">kontakt<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-1553\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kursyAGAPE\" class=\"elementor-item menu-link\">Jeste\u015bmy na FACEBOOKu<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-215\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/polityka-prywatnosci\/\" class=\"elementor-item menu-link\">Polityka prywatno\u015bci<\/a><\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-menu-toggle\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Menu Toggle\" aria-expanded=\"false\">\n\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--open eicon-menu-bar\"><\/i><i aria-hidden=\"true\" role=\"presentation\" class=\"elementor-menu-toggle__icon--close eicon-close\"><\/i>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<nav class=\"elementor-nav-menu--dropdown elementor-nav-menu__container\" aria-hidden=\"true\">\n\t\t\t\t<ul id=\"menu-2-3373b4f4\" class=\"elementor-nav-menu\"><li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-1552\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/relacja-z-bogiem\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Relacja z Bogiem<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-938\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/e-trenerzy\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Dla e-trener\u00f3w<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-4306\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/kontakt\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">kontakt<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-custom menu-item-object-custom menu-item-1553\"><a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/kursyAGAPE\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Jeste\u015bmy na FACEBOOKu<\/a><\/li>\n<li class=\"menu-item menu-item-type-post_type menu-item-object-page menu-item-215\"><a href=\"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/polityka-prywatnosci\/\" class=\"elementor-item menu-link\" tabindex=\"-1\">Polityka prywatno\u015bci<\/a><\/li>\n<\/ul>\t\t\t<\/nav>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-65b69a1d elementor-widget elementor-widget-global elementor-global-4598 elementor-widget-text-editor\" data-id=\"65b69a1d\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p style=\"text-align: center\">Copyright \u00a9 2024 <span class=\"s1\">Ruch Chrze\u015bcija\u0144ski Mt28 Wszelkie prawa zastrze\u017cone.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>POPRZEDNI ROZDZIA\u0141 S\u0142yszeli\u015bcie, co przytrafi\u0142o si\u0119 Szaw\u0142owi? M\u00f3j przyjaciel Jack zje\u017adzi\u0142 wiele uniwersytet\u00f3w ze swoimi odczytami. Kt\u00f3rego\u015b dnia, gdy przyjecha\u0142 do jednej z uczelni, czeka\u0142a na niego niespodzianka. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce studenci zaaran\u017cowali dla niego publiczne spotkanie z &#8220;uniwersyteckimi ateistami&#8221;. Jego przeciwnikiem by\u0142 elokwentny profesor filozofii, kt\u00f3ry wykazywa\u0142 niezwykle wrogie nastawienie wobec chrze\u015bcija\u0144stwa. Jackowi udzielono [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":15074,"featured_media":0,"parent":78,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"class_list":["post-96","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"meta_box":{"_cloudsearch_visibility":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15074"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96"}],"version-history":[{"count":39,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8620,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/96\/revisions\/8620"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/78"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sites.cru.org\/agapepl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}